Sự khác nhau giữa tết nhật và tết việt

 

Sự khác nhau giữa tết nhật và tết việt

Nhật Bản và Việt Nam đều là các quốc gia phương Đông với nhiều nét văn hóa độc đáo giống nhau, mang hơi hướng cổ truyền dân tộc. Du học Nhật Bản chắc chắn sẽ là điều thú vị khi không những được học tập mà còn tham gia trải nghiệm văn hóa tại đất nước mang đậm chất Á Đông này. Hãy cùng Blue Ocean Education tìm hiểu về tết cổ truyền tại Nhật Bản

Tết là chữ biến âm từ chữ “Tiết”. Chữ Tiết gốc Hán có nghĩa là một đoạn thời gian được chia ra theo sự vận động chu kỳ của khí trời đất trong một năm. “Tết là nói tắt của hai chữ lễ tiết”.Lễ tiết gồm hai phần: Cúng (lễ) và ăn uống bù cho cả năm làm lụng vất vả (Tết). Tết là phải ăn- “ăn tết”. 

Từ năm 1976, cả hai miền Nam - Bắc mới dùng chung múi giờ GMT+7 và từ đó chúng ta đón chung Tết cổ truyền. Không giống các nước láng giềng khác ở châu Á như Trung Quốc, Hàn Quốc và Việt Nam, Nhật Bản tổ chức đón năm mới theo lịch dương.Người Nhật gọi ngày này là “Oshogatsu”, và đây là sự kiện để đón chào vị thần Toshigamisam.  Trong thời cổ đại, lễ mừng năm mới của Nhật Bản (tiếng Nhật: shōgatsu 正月 hay là oshōgatsu) cũng tương ứng với lễ mừng năm mới của Tết Trung Quốc, Tết Hàn Quốc và Tết Việt Nam theo âm lịch và theo ảnh hưởng Vòng văn hóa Đông Á. Từ đó, chúng ta có thể nhận thấy những đặc điểm giống và khác nhau trong văn hóa đón Tết của Việt Nam và Nhật Bản.

Tết ở Việt Nam là dịp dù bận bịu công việc tới cỡ nào, hay định cư, sinh sống tại nơi đâu thì học cũng lại trở về sum họp dưới mái ấm gia đình. Nhiều người muốn được khấn vái trước bàn thờ, thăm lại ngôi mộ hay nhà thờ tổ tiên. Nhiều người cũng muốn thăm lại nơi họ đã từng sinh sống với gia đình trong thời niên thiếu.

Các đặc trưng của Tết cổ truyền Việt Nam trước hết phải nhắc đến mâm ngũ quả, Mâm ngũ quả là một mâm trái cây có chừng năm thứ trái cây khác nhau thường có 
trong ngày Tết Nguyên Đán của người Việt. Các loại trái cây bày lên thể hiện nguyện ước của gia chủ qua tên gọi, màu sắc và cách sắp xếp của chúng. Tiếp theo là cây nêu, đó là một cây tre cao khoảng 5–6 mét Ở ngọn thường treo nhiều thứ (tùy theo từng địa phương) như vàng mã, bùa trừ tà, cành xương rồng, bầu rượu bện bằng rơm, hình cá chép bằng giấy (để táo quân dùng làm phương tiện về trời), giải cờ vải tây, điều (màu đỏ). Cây nêu được dựng vào ngày 23 tháng chạp với mục đích trừ tà. Ngoài ra Tết ở Việt Nam còn có thú chơi tranh tết và nó tồn tại như một tập quán lâu đời của người dân. Chúng ta thường cho rằng Tết là dịp trăm hoa đua nở, ở Việt Nam hoa mai, hoa đào hay cây quất đều là những biểu trưng thể hiện sự sung túc, tốt lành được người dân Việt Nam trang trí trong phòng khách mỗi dịp xuân về.

Ở Nhật Bản, dù người Nhật không ăn Tết âm lịch như Việt Nam nhưng ngày Tết dương lịch vẫn mang đậm nét văn hóa truyền thống đặc trưng của “xứ sở hoa anh đào”. Vào những ngày này, mọi gia đình cũng đều dọn dẹp nhà cửa sạch sẽ, và trang trí nhà cửa bằng các vật dụng được làm gỗ thông hay gỗ mận. Ngày 1/1 là một ngày quan trọng, đánh dấu sự bắt đầu của một năm mới. Người ta quan niệm rằng, xem Mặt trời mọc vào ngày này là việc làm tốt nhất để chào đón một năm mới thịnh vượng, may mắn và tốt đẹp. Trước khi Tết đến, mọi nhà đều trang trí cây tùng (kadomatsu) trước cửa. Tương truyền rằng, vị thần Toshigamisama sẽ hạ giới và trú ẩn trong cây tùng này. Người Nhật quan niệm rằng Tùng tượng trưng cho sự trẻ mãi không già.

Người Việt Nam và Nhật Bản đều có bữa ăn tất niên vào ngày cuối năm. Bữa cơm này mang ý nghĩa kết thúc những gì đã qua trong một năm. Ở Việt Nam, lễ giao thừa là thời điểm quan trọng của tết Nguyên đán là đêm giao thừa. Trong đêm này, người ta tường bày hương án trên sân thượng hoặc ở ngoài trời. Gia chủ trong gia cùng các thành viên lần lượt cúng váy. Khi các nghi lễ kết thúc thì mọi người quay quần ăn uống chúc tụng nhau. Cũng như ở Việt Nam, ở Nhật Bản thì đêm 30 tết là thời gian gia đình sum họp, cùng nhau ăn tất niên và chờ đón khoảnh khắc giao thừa. Vào đúng 0h đêm giao thừa, khắp các chùa trên đất nước Nhật Bản sẽ đánh 108 hồi chuông với ý nghĩa xua đuổi 108 con quỷ sứ.

Bữa ăn ngày Tết thường có nhiều món, đủ chất hơn và sang trọng hơn bữa ăn ngày thường. Vì vậy mà người ta cũng thường gọi là "ăn Tết". Ngoài cơm, ngày Tết còn có: Bánh truyền thống: bánh chưng, bánh giầy, bánh tét... Cỗ Tết: dịp Tết người Việt thường tổ chức ăn uống lớn, gọi là ăn cỗ. Các món cỗ trong nhiều gia đình có thể có bóng bì, canh măng, chân giò có nấm hương,….Ngoài ra còn có mứt và bánh kẹo để dọn ra mời khách trong dịp Tết và người Việt Nam thì thường có thói quen chúc Tết bằng rượu hoặc bia.

Ở Nhật Bản,món ăn quan trọng nhất của năm mới là “món Tết”. “Món Tết” thực chất là món ăn ngọt, làm bằng các nguyên liệu thông thường như rễ cây ngưu bàng, trứng cá, cá sardin khô, tảo ăn, khoai lang, hạt dẻ… Và thứ đồ uống phổ biến của Nhật trong ngày tết là rượu Sake.

Về sinh hoạt ngày tết thì ở Việt Nam đặc biệt là các làng quê nông thôn thì hay tổ chức các trò chơi dân gian như: bịt mắt bắt dê, múa võ, hát bội, hát cải lương, hát chèo, đánh đu,…Tùy theo bản sắc văn hóa của mình, mỗi địa phương đều tổ chức lễ hội ngày tết với những phần "lễ" và phần "hội" chứa đựng những nét văn hóa khác nhau rất phong phú. Ở Nhật Bản,người ta cho rằng sau khi đón tiếp vị thần năm mới thì phải làm cho thần vui vẻ, thoải mái. Và đó là nguồn gốc xuất phát các trò chơi nhân ngày Tết rất phong phú của Nhật Bản như: kagura là ca múa nhạc trên sân đình,trò thả diều takoage, đánh cầu long hanestuki, chơi quaykomamawashi,.. một trong những trò chơi đặc sắc nhất nhất là đánh cầu lông hanestuki.

Như vậy, dù ở bất cứ nơi đâu tết cũng là dịp để mọi người tụ họp quay quần, là dịp để mọi người bày tỏ lòng biết ơn hiếu thảo đến các đấng sanh thành. Qua tìm hiểu tết ở Việt Nam và Nhật Bản cho thấy được phần nào nét đặc sắc văn hóa truyền thống của nơi đây. Cùng là quốc gia châu Á nên tết ở Việt Nam và Nhật Bản cũng có những nét tương đồng và khác biệt rõ ràng.Mỗi một đất nước dân tộc đều có một nét văn hóa,một bản sắc riêng. Và đó là niềm tự hào của mỗi dân tộc mà ta cần phát huy cũng như nét văn hóa truyền thống đậm đà bản sắc của dân tộc Việt Nam ta. 

Tết Nguyên Đán của Việt Nam và Tết Nhật Bản khác nhau như thế nào ?

Việt Nam và Nhật Bản là một trong những nước cùng thuộc nền văn hóa Á Đông. Thế nhưng lại có vài nét khác nhau rất độc đáo về ngày đón Tết Cổ Truyền và nhiều phong tục tập quán. Vậy điều gì đã tạo nên sự khác biệt đó và khác như thế nào so với chúng ta. Hãy cùng Dong Sun Shop tìm hiểu việc đó nhé.

Ngày Tết Nguyên Đán ở Việt Nam và Nhật Bản

Sự khác nhau giữa tết nhật và tết việt
Sự khác nhau giữa tết nhật và tết việt
Ngày Tết Nguyên Đán ở Việt Nam và Nhật Bản

Có thể chúng ta đều biết rằng Tết Nguyên Đán là lên mùng 1 âm lịch. Thế nhưng Tết của Việt Nam ta và Tết của Nhật Bản diễn ra vào ngày khác nhau. Trong khi người Việt Nam đón Tết theo lịch âm thì người Nhật lại đón Tết theo lịch dương. Trước thời kỳ Minh Trị người Nhật cũng đón Tết theo lịch âm như Việt Nam, Hàn Quốc, Trung Quốc. Tuy nhiên vào năm 1873, Nhật Bản theo lịch Gregorian, kể từ đó người Nhật đón tết dương lịch.

Dù vậy người Nhật vẫn giữ được nét văn hóa truyền thống Á Đông của mình. Oshogatsu (おしょがつ) trước đây là tên gọi riêng của tháng Giêng; nhưng hiện nay dùng để chỉ khoảng thời gian từ mùng 1 tới mùng 3 của tháng Giêng. Bắt đầu từ 8/12 người Nhật đã bắt đầu háo hức chuẩn bị cho Oshogatsu. Tết Nguyên Đán của Việt Nam thường diễn ra vào cuối tháng Giêng và đầu tháng Hai. Theo tục lệ cứ đến ngày 23 tháng chạp (Theo lịch âm) là ngày đưa ông Táo về trời; là không khí Tết bắt đầu rộn rã và nhộn nhịp.

Loài cây tượng trưng cho ngày Tết Nguyên Đán

Sự khác nhau giữa tết nhật và tết việt
Sự khác nhau giữa tết nhật và tết việt
Loài cây tượng trưng cho ngày Tết Nguyên Đán

Người Việt Nam có phong tục trang trí cây Đào; loài cây tượng trưng cho lộc đỏ cả năm; (Miền Bắc) và hoa Mai – tượng trưng cho sự giàu sang và phú quý (Miền Nam) trước nhà. Đây chính là 2 loại cây đặc trưng của ngày Tết Việt Nam qua bao thế. Vào ngày Tết nhà nhà trang trí cây Mai; cây Đào nở rộ với những câu đối, câu liểng đỏ treo trên cây. Cùng với đèn lồng lại tăng thêm phần không khí nhộn nhịp cho ngày Tết.

Tại Nhật Bản, họ thường có tập quán trang trí cây nêu hoặc cây Kadomatsu. Gồm những cành thông xếp vào những ống tre tươi trước nhà hoặc công ty. Người Nhật cũng có quan niệm tre là chiếc thang để đón thần năm mới; còn thông là nơi chào đón Toshigamisama – một vị thần mang lại sự thịnh vượng, may mắn và trường thọ. Trong khi ở Việt Nam thì chúng ta thường dùng cây mía để đón ông Táo; và cầu mong rằng ông Táo sẽ báo những điều tốt lên ông Trời.

Ngoài ra người Nhật còn sử dụng những loại dây thừng được làm từ giải giấy trắng hoặc cỏ… với ý nghĩa tượng trưng cho những điều mong ước và những ý niệm khác nhau. Để cầu mong cho một năm mới tràn đầy hy vọng, may mắn và tốt lành.

Những món ăn trong ngày Tết Nguyên Đán

Mỗi quốc gia đều có những món ăn truyền thống khác nhau cho những ngày đầu năm. Thông thường các gia đình ở hầu hết các nước phương Tây sẽ tổ chức tiệc Tất niên. Hay dùng bữa tối thịnh soạn với thực đơn đa dạng và phong phú hơn bình thường.

Món ăn Tết ở Việt Nam

Sự khác nhau giữa tết nhật và tết việt
Sự khác nhau giữa tết nhật và tết việt
Món ăn Tết ở Việt Nam

Ở Việt Nam, người ta vẫn giữ những bữa ăn đầy truyền thống như: Bánh chưng, bánh giầy, bánh tét. Đây đều là những món ăn không thể thiếu trong những ngày Tết; đều là những món ăn gắn với những câu chuyện cổ tích về các vua Hùng, tổ tiên người Việt. Khiến cho ngày tết lại càng thêm phần nghĩa.

Các món ăn thịt kho trứng, miến nấu lòng gà, thịt gà, thịt đông, dưa hành muối, canh khổ qua hầm (miền Trung), măng kho giò heo (miền Nam),…Đây là những món ăn thường ngày được ăn với cỗ Tết. Chắc chắn cũng không thể thiếu các loại mứt, kẹo được. Sau khi được thờ cúng thì sẽ mang ra đãi khách; các loại mứt rất đa dạng và phong phú từ mứt dừa, mứt gừng, mứt táo, mứt dừa…

Mâm ngũ quả trong ngày Tết: Thường tùy vào từng vùng miền mà mâm ngũ quả thường được trang trí khác nhau.

Những món ăn trên thường được người Việt Nam ăn từ ngày cuối năm cũ và kéo dài ít nhất từ ​​3 đến 5 ngày sau giao thừa. Đôi khi, người ta cứ ăn những bữa phức tạp như thế cho đến giữa tháng Giêng Âm lịch. Sở dĩ có truyền thống này có thể bắt đầu từ tín ngưỡng cổ xưa của người Việt. Là một đất nước phát triển từ nông nghiệp nên người dân nơi đây tin rằng lương thực là thứ quan trọng nhất trong cuộc sống của họ, chỉ khi có đủ ăn rồi mới làm việc khác và vì đã làm việc chăm chỉ suốt năm thì không nên để bụng đói. trong năm mới.

Món ăn truyền thống ngày tết ở Nhật Bản

Vào lúc 0h đêm giao thừa, trong tiếng chuông ngân vang từ xa vọng lại. Sau khi đã gửi những lời chúc tốt lành cho năm mới cho mọi người; họ sẽ quây quần bên nhau và thưởng thức rượu sake cùng với những món ăn truyền thống.

Những món ăn người Nhật thường được dùng trong năm mới được gọi là Osechi; món ăn mang ý nghĩa ‘’hạnh phúc chất chồng hạnh phúc’’. Thế nên món ăn được đặt vào các khay xếp chồng lên nhau. Các món có trong Osechi là: Kobumaki (Rong biển cuộn), Ebinosaka Mushi (Tôm hấp rượu sake), Kazunoko (Cá trích), Nimono (Thịt hầm), Kuromame (Ddaauj Dden bung), Tai-no Shioyaki (Cá biển nướng),….  Ngoài ra người Nhật còn dùng món bánh kagamimochi; đây là món ăn thể hiện sự kính trọng đối với thần linh. Và ăn bánh này sẽ như để lời cầu chúc một năm mới có thật nhiều sức khỏe và may mắn.

Sinh hoạt ngày Tết Nguyên Đán

Vào những ngày Tết, người Nhật thường có phong tục rất đáng quý. Đó là gửi thiệp chúc mừng và lời cảm ơn vì một năm đã qua. Nhưng từ khi công nghệ internet phát triển; người Nhật đã dùng email, điện thoại để cho tiện lợi và nhanh chóng; thay vì dùng bưu thiếp được làm bằng tay như trước. Tuy nhiên hoạt động này vẫn còn được lưu trữ bởi những người thân quý với nhau.

Thay vì câu chúc mừng năm mới bằng tiếng Nhật; theo truyền thống thì họ cũng thường xuyên sử dụng lời chào đầu năm bằng từ ‘’Happy new year’’. ũng vì thế mà không khí đón năm mới ở Nhật cũng rộn ràng, nhộn nhịp và Tây hóa hơn.

Ở Việt Nam từ mùng 1 tới mùng 3 thường là khoảng thời gian mọi người đi chúc Tết; cũng tương tự như Nhật Bản. Người Việt Nam thì không có gửi bưu thiếp chúc mừng năm mới như người Nhật; nhưng các em nhỏ lại được người lớn lì xì với ý nghĩa may mắn, mạnh khỏe và học giỏi hơn.

Lời kết

Qua bài viết, chúng tôi hy vọng có thể giúp các bạn am hiểu hơn về nét đẹp văn hóa truyền thống ngày Tết của Việt Nam và Nhật Bản. Dù như thế nào thì cả 2 cũng có một nét đẹp riêng, chính vì thế dù thế nào thì chúng ta hãy luôn tôn trọng và giữ gìn những nét đẹp truyền thống của ngày Tết các bạn nhé.